Bu yazi genel bilgilendirme amaci tasir. Somut olayin belgeleri, sureleri ve taraf konumu ayrica degerlendirilmeden kesin hukuki gorus yerine gecmez.
Takip kesinleştikten sonra hangi haciz yoluna gidilir?
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.78 ve devamı, takibin kesinleşmesinin ardından borçlunun malvarlığına haciz konulmasını düzenler. Haciz öncelikle banka hesabı ve maaş gibi hızlı tahsil imkânı veren kalemlere uygulanır; taşınır ve taşınmaz haczi daha uzun sürece tabidir. Haczin konulabilmesi için icra dairesine haciz talebi yapılması ve borçlunun malvarlık bilgilerinin güncel olması gerekir. Doğru sıralama, maliyet ve zaman tasarrufu sağlar.
Borçlunun mal beyanı nasıl talep edilir?
2004 sayılı Kanun m.72, takibin kesinleşmesi üzerine borçlunun mal beyanında bulunmasını öngörür. Borçlu, elindeki taşınır, taşınmaz, alacak ve gelirleri icra dairesine bildirmekle yükümlüdür. Mal beyanı vermemesi veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde borçlu hakkında şikâyet yoluyla işlem yapılabileceği gibi hapis talebi de gündeme gelebilir. Mal beyanı, alacaklı için yeni haciz yerleri tespit etmenin en önemli aracıdır.
Kambiyo senedine dayalı takipte süreç nasıl işler?
2004 sayılı Kanun m.167 ve devamı, poliçe, bono ve çek gibi kambiyo senetlerine dayalı takipte özel bir yol öngörür. Bu takipte borçlu itiraz süresi içinde imzaya itiraz etmediğinde icra dairesi itirazı kendiliğinden kaldırabilir. İtirazın kaldırılması mahkeme kararı beklemeden gerçekleştiği için tahsil süreci hızlanır. Senet üzerindeki imzanın borçluya ait olduğunun inkâr edilmemesi hâlinde süreç daha da kısalır.
Haczedilen malın satışı nasıl yapılır?
2004 sayılı Kanun m.104 ve devamı, haczedilen malın satış usulünü düzenler. Satış öncesinde kıymet takdiri yapılır; taşınırlarda açık artırma, taşınmazlarda artırma ilanı ve ihale aşamaları işler. İhalenin feshi, usul eksikliği veya bedel farkı gibi nedenlerle talep edilebilir. Satış sonrası bedel, alacaklı sırasına göre dağıtılır; birden fazla alacaklı varsa sıra cetveli düzenlenir.
İstihkak davası tahsili nasıl etkiler?
Haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya sınırlı ayni hak iddia eden üçüncü kişi, 2004 sayılı Kanun m.78 ve devamındaki haciz hükümleri kapsamında istihkak iddiasında bulunabilir. İstihkak iddiası ileri sürüldüğünde haczin satışı askıya alınabilir ve tahsil süreci gecikebilir. Bu nedenle haciz sırasında malın kime ait olduğunun önceden sorgulanması ve üçüncü kişi beyanlarının tutanak altına alınması gerekir. Davanın reddi hâlinde satış kaldığı yerden devam eder.
Basvuru Oncesi Kisa Kontrol Listesi
- Borçlunun banka, maaş ve malvarlığı bilgileri güncel biçimde takip edilmeli.
- Takip kesinleşince mal beyanı (m.72) talep edilmeli ve beyan içeriği kontrol edilmeli.
- Haciz talebi öncelikle banka ve maaş üzerinde hızlı tahsil hedefli yapılmalı.
- Satış aşamasında kıymet takdiri, artırma ilanı ve ihale takvimi izlenmeli.
- Üçüncü kişi istihkak iddialarına karşı haciz tutanakları ve beyanlar dosyalanmalı.
Sik Sorulan Sorular
Maaş haczinde ne kadar kesinti yapılabilir?
2004 sayılı Kanun'un haciz hükümleri uyarınca maaşın tamamı değil, kanunen belirlenen asgati geçim indirimine göre bir kısmı haczedilebilir. Oran, borçlunun bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısına göre değişir.
Haczedilen mal satılmadan önce ne yapılabilir?
Borçlu haciz tutanağına itiraz edebilir, üçüncü kişiler istihkak iddiasında bulunabilir veya alacaklıyla anlaşarak borcu taksitle kapatabilir. İhalenin feshi de 2004 sayılı Kanun m.104 ve devamındaki usullere göre talep edilebilir.
Kambiyo senedine dayalı takip ne gibi avantaj sağlar?
2004 sayılı Kanun m.167 ve devamı uyarınca kambiyo senetlerinde borçlu imzaya itiraz etmezse icra dairesi itirazı kendiliğinden kaldırır. Bu sayede mahkeme kararı beklenmeden haciz aşamasına geçilir ve tahsil hızlanır.