Aile Hukuku | Boşanma, Velayet, Nafaka ve Mal Rejimi
Aile hukuku, kişinin özel hayatına doğrudan dokunan ve verilen kararların yıllarca etkili olduğu bir alandır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerden boşanma ve sonuçlarına, velayetten nafakaya, mal rejiminden aile konutuna kadar geniş bir çerçeve kurar. Boşanma bir sonuç değil; peşinden gelen velayet, nafaka, mal paylaşımı ve kişisel ilişki başlıklarını da yönetecek bir süreçtir. Bu nedenle dosyanın ilk gününde hangi taleplerin, hangi delillerle ve hangi sırayla ileri sürüleceği, ileride telafisi zor boşlukları önler. Çorlu ve Tekirdağ çevresinde aile hukuku başvurularında en sık hata, boşanmayı tek başına dava dilekçesi olarak görmek ve çocuk, nafaka, mal rejimi, aile konutu ve tedbir taleplerini sonradan düşünmektir. Oysa dosyanın ilk aşamasında kurulan talep yapısı ilerleyen duruşmaları doğrudan etkiler. Tarafların mesajları, banka hareketleri, çocukların okul düzeni, sağlık belgeleri ve tanık anlatımları aynı kronoloji içinde değerlendirilmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun aile hukuku kitabı temel kaynaktır. Özel boşanma sebepleri (zina m.161, hayata kast ve pek kötü muamele m.162, suç işleme ve haysiyetsiz hayat m.163, terk m.164, akıl hastalığı m.165) ile genel boşanma sebebi (m.166) boşanmanın kapılarını açar. Anlaşmalı boşanma, TMK m.166/3'e göre en az bir yıllık evlilik, eşlerin ortak başvurusu ve hâkimin protokolü geçerli bulmasıyla gerçekleşir. Boşanma veya ayrılık sırasında geçici tedbirler (m.169) eşlerin barınması, çocukların bakımı ve nafaka için düzenlenir. İştirak nafakası çocuğun bakımı için (m.327), yoksulluk nafakası boşanan eş için (m.175) talep edilir. Velayet çocuğun üstün yararı gözetilerek düzenlenir (m.336, m.344). Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (m.218 vd.); aile konutu eşlerin ortak rızası dışında işleme konu olamaz (m.240). Aile hukuku dosyasında TMK hükümleri yanında Hukuk Muhakemeleri Kanunu, nafaka ve tazminat talepleri, delil sunma süreleri ve gerektiğinde 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri birlikte düşünülür. Anlaşmalı boşanmada protokolün uygulanabilirliği, çekişmeli boşanmada ise kusur, delil ve tedbir talepleri ayrı strateji gerektirir. Çocuk bulunan dosyalarda sosyal inceleme raporu ve çocuğun üstün yararı her aşamada merkezdedir.
Hizmet Kapsami
- Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarının açılması ve takibi
- Velayet, kişisel ilişki kurulması ve çocuğun üstün yararına yönelik talepler
- İştirak, yoksulluk ve tedbir nafakası talepleri ile nafaka artırım davaları
- Mal rejimi tasfiyesi, katılma alacağı ve aile konutuna ilişkin işlemler
- Boşanma protokolü, mülkiyet ve katılım sözleşmelerinin hazırlanması
- Aile içi şiddet ve acil tedbir başvuruları
- Anlaşmalı boşanma protokolünün icra edilebilir ve açık hükümlerle hazırlanması
- Acil koruma, tedbir nafakası ve aile konutu taleplerinin ilk aşamada planlanması
Surec Nasil Ilerler?
- İlk görüşmede anlaşmalı mı çekişmeli boşanma yolunun uygun olduğu, çocuk durumu, nafaka ihtiyacı ve acil tedbir gereksinimi birlikte değerlendirilir.
- Mesaj kayıtları, banka hareketleri, tapu ve mali belgeler gibi deliller hangi iddiayı desteklediği düşünülerek sınıflandırılır.
- Velayet, nafaka, mal rejimi ve kişisel ilişki talepleri tek dilekçede eksiksiz ve doğru kurulur; eksik talep sonradan ek dava riski doğurur.
- Dava sürecinde ara kararlar, bilirkişi ve sosyal inceleme raporları ile duruşmalar takip edilir; gerektiğinde istinaf ve temyiz yolları değerlendirilir.
- Çocuk, nafaka, mal rejimi ve tedbir talepleri dava açılmadan önce aynı dosya planında birleştirilir.
- Deliller hukuka uygunluk ve ispat gücü bakımından ayıklanarak dilekçe stratejisine yerleştirilir.
Sik Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma için ne kadar süre gereklidir?
TMK m.166/3 gereği en az bir yıl süren evlilik, eşlerin ortak başvurusu ve boşanmanın mali sonuçları üzerinde anlaşmaları gerekir. Hâkim, protokolü geçerli bulduğunda dava genellikle tek celsede sonuçlanır.
Velayet karar verilirken hangi ölçütler dikkate alınır?
Çocuğun üstün yararı temel ölçüttür. Ebeveynlerin ekonomik durumu, çocuğun mevcut yaşam düzeni, okul ve sağlık koşulları ile sosyal inceleme veya pedagog raporları birlikte değerlendirilir.
Boşanmadan sonra mal paylaşımı nasıl yapılır?
Yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejiminde kişisel mallar ile edinilmiş mallar ayrılır; katılma alacağı için ayrı dava açılır. Eşler evlilik sırasında sözleşmeyle farklı bir rejim de seçmiş olabilir.
Boşanma davasında ilk dilekçe neden bu kadar önemlidir?
İlk dilekçe talep, delil ve tedbir çerçevesini kurar. Eksik kurulan nafaka, velayet, tazminat veya mal rejimi talepleri sonradan ek dava ve süre kaybı doğurabilir.
Anlaşmalı boşanma her zaman daha iyi yol mudur?
Taraflar çocuk, nafaka, tazminat ve malvarlığı konularında açık ve uygulanabilir şekilde anlaşabiliyorsa avantajlıdır. Belirsiz veya baskı altında imzalanan protokol ise sonradan yeni uyuşmazlık yaratabilir.